مدیریت دانش از دیدگاه یک استراتژی تجاری

امروزه رقابت در سطح جهانی و سرعت افزایش تغییر و توسعة مداوم در صنعت و تجارت مشکلاتی قابل توجه و فزاینده در همة سازمانها محسوب می شوند. آنچه مسلم است به منظور کسب فواید رقابتی بلندمدت از دیدگاه اطلاع رسانی و مدیریت دانش تنها تکیه بر دسترسی به منابع اطلاع رسانی خارجی و داخلی در روند اجرای کار کافی نیست بلکه در حال حاضر بهره برداری مؤثر از آنچه که در عمل با آن مواجه هستیم و نه فقط آنچه که در اختیار داریم به یک نیاز و ضرورت شغلی تبدیل شده است.

1- مدیریت دانش بعنوان یک استراتژی تجاری

امروزه همة مدیران مکانیزم های متعددی را جهت بهبود کارآیی داخلی و مواجه شدن با چالشهای مؤثر و متعدد در رقابت تجاری در اختیار دارند، اما در اصل فقط دو عامل عمده و اساسی وجود دارد که مدیران را از دیگران بعنوان فردی بی نظیر و توانا متمایز می سازد: مشتریان و کارمندان. ما می دانیم که کیفیت کار کارمندان، چگونگی همکاری و یاری آنها و زمینه مشترکی که تصمیم گیری می کنند عوامل بهترین را از عوامل عادی و سازمان موفق را از ناموفق متمایز می کند، هم اکنون بیشتر سازمانها استراتژی مدیریت دانش را بعنوان پایه اساسی توان قابل رقابت و الگوی رشد پایدار را نیز بعنوان بخشی از استراتژیهای شغلی بکار می برند. به هر حال، مدیریت دانش بعنوان یک استراتژی شغلی تنها وقتی به نتیجه نهایی خواهد رسید که نیازهای اساسی برآورده شده باشند. این نیازها باید در ارتباط با یک مورد کاری مشخص که از نیازهای کاری زیر اخذ گردیده اند در نظر گرفته شود:

- ایجاد یک سازمان برای سازماندهی مجدد، تجدید سازمان، تمرکززدایی همراه با نیازهای دیگر جهت بهبود انعطاف پذیری سازمانی.
- یک سازمان ممتاز که در همه سطوح نیرومند است (سازمانی متمرکز، غیرمتمرکز یا سازمانی که پراکنده باشد)
- توانایی بهبود یافته به منظور عکس العمل نشان دادن در مقابل نیازهای روزافزون بازار، رقابت بیشتر و پاسخ به نیازهای جدید.
- سازگاری با شرایط کاری تغییر یافته که توسط نیروهای خارجی ایجاد شده است. (بعنوان مثال: بازارها، رقیبان، مسئولان و غیره)
- سازوکارهایی که مبادلة اطلاعات و دانش را در سازمان افزایش داده و آن را تسهیل می کند تا آسیب پذیری را در زمانی که کارمندان کارهایشان را ترک می کنند یا زمانی که تغییرات داخلی در کارمندان ایجاد می شود کاهش دهد.
- از بین بردن فرآیندها و مراحل زائد کار و بهبود بهره برداری غیر مؤثر از منابع انسانی و اطلاع رسانی و استعدادها در مراحل مهم فرآیندی کار.
- دوباره کاری و اجرای بیهودة بنیانها و اساس مورد لزوم که بهره ای جز اتلاف وقت و هزینه دربر ندارد.
- برانگیختن انگیزة قوی تر در کارمندان برای اطلاع رسانی و به اشتراک گذاشتن دانش و آگاهی مؤثر.
- بهره برداری مؤثر از سرمایه گذاری در تکنولوژی اطلاع رسانی و زیرساخت های اطلاع رسانی.
- بازیابی اطلاعات و دانش در صورت لزوم.

تجربه نشان می دهد که اجزاء منابع انسانی، تکنولوژی اطلاع رسانی و اطلاع رسانی که در فرآیندهای استراتژیک ملحق شده، همه باید بطور فشرده در مدیریت و فرهنگ کاری سازمان ادغام شوند و تنها این ترکیب اجزا مدیریت دانش است که توانایی سازمان را برای بهره برداری از تمامی امکانات اطلاع رسانی و دانش سازمانی موجب می شود.

2- مدیریت دانش کلاً به توسعة مستمر مربوط می شود

اکثر سازمانها طی ده سال اخیر تغییرات اساسی کرده اند، نه تنها سازمانهای تجاری، بلکه سازمانهای منفرد نیز مرتباً روش کاری خود را تغییر می دهند. رسانه های خبری، ما را با این حقیقت آشنا می سازند که مجموعه های ایجاد شده اغلب غیرمنتظره و بطور اعجاب آوری خلاق و سازنده هستند و تغییرات باسرعت زیاد اتفاق می افتند تا با نیازهای مالی و تجاری تطابق داشته باشند. همگرایی تکنولوژی اطلاع رسانی و فرآیند جهانی شدن آن سبب می شود تا نیازها و ضروریات نسبت به سرعت تغییر و پیشرفت های سازمانی احساس شود.

مدیریت دانش بعنوان یک استراتژی کاری و شغلی بطور همزمان بر روی مرزهای چندگانه عمل می کند و نیز ابزاری جهت پیشرفت کلی برنامة یک سازمان محسوب می گردد و از داخل سازمان قدرت ایجاد می کند تا چالشهای خارجی را برطرف نماید و این امر با بهره برداری از منابع دانش موجود در کارمندان، منابع اطلاع رسانی، تکنولوژی اطلاع رسانی و کاربردهای آن و همچنین ارتباط آنها با خریداران و دست اندرکاران بازار انجام خواهد شد. مفهوم مدیریت دانش تعیین کنندة ابزاری برای انجام و پیشرفتهای کاری است که هر دو آنها شامل اجزای کار، توزیع، محصولات و خدمات است و کلید موفقیت آن این است که توانایی اجرای فعالانه برای توسعة مستمر را دربر داشته باشد. با وجود این، مدیریت دانش برای بهبود مداوم همه فرآیندهای کاری مهم تحویل و تجارت یک ابزار استراتژیک است. و این امر بر پایة این حقیقت متکی است که مدیریت دانش با مدیریت اطلاع رسانی مترادف نیست و باید سطح بسیار بالاتری در نظام سازمانی به اجرا درآید. این موضوع در گذشته نیز در زمینة خدمات مدیریت اطلاع رسانی صادق بوده است.